18/6/2026

Surowce krytyczne z odpadów: Europa ma własną miejską kopalnię

Do 2050 roku odpady w Europie mogą pokryć od 33% do nawet 56% zapotrzebowania na surowce krytyczne potrzebne do transformacji energetycznej, cyfryzacji i rozwoju przemysłu.

To główny wniosek raportu końcowego projektu FutuRaM, opublikowanego 27 maja 2026 roku. To najdokładniejsze jak dotąd zmapowanie tzw. miejskiej kopalni, czyli surowców zgromadzonych w europejskich strumieniach odpadów.

Czym jest projekt FutuRaM?

FutuRaM to czteroletni projekt badawczy finansowany przez UE z programu Horyzont Europa. Jego autorzy przeanalizowali obecność 42 surowców krytycznych w siedmiu strumieniach odpadów:

  • zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym (WEEE),
  • zużytych bateriach,
  • pojazdach wycofanych z eksploatacji,
  • odpadach budowlanych i rozbiórkowych,
  • żużlach i popiołach,
  • odpadach wydobywczych,
  • demontowanych turbinach wiatrowych.

Analiza objęła 27 państw UE oraz Wielką Brytanię, Szwajcarię, Islandię i Norwegię.

Ile surowców można odzyskać? Dane do 2050 roku

Według raportu Europa może odzyskiwać z odpadów od 4,1 do 5,7 mln ton surowców krytycznych rocznie. Największy wzrost dotyczy metali kluczowych dla baterii i elektromobilności:

‍

Źródło: raport końcowy projektu FutuRaM (UNITAR, 27.05.2026). Dane dla UE27 oraz Wielkiej Brytanii, Szwajcarii, Islandii i Norwegii.
Surowiec Odzysk obecnie Potencjał w 2050 roku
Lit znacznie poniżej 1 tys. t 30 do 52 tys. t rocznie
Kobalt ok. 1 tys. t 25 do 40 tys. t rocznie
Nikiel ok. 4 tys. t 103 do 171 tys. t rocznie
Miedź 0,3 mln t 0,8 do 1,4 mln t rocznie
Aluminium ok. 0,9 mln t 2,7 do 3,5 mln t rocznie

‍

Zastąpienie wydobycia pierwotnego odzyskiem z odpadów pozwoliłoby uniknąć emisji od 81 do 273 mln ton ekwiwalentu CO2 rocznie.

Od czego zależy wynik: 33% czy 56%?

Raport opisuje trzy scenariusze:

  • scenariusz bazowy (bez zmian w systemie): do 33% zapotrzebowania,
  • scenariusz z usprawnionym odzyskiem: do 47%,
  • scenariusz gospodarki o obiegu zamkniętym: do 56%, przy założeniu, że surowce wtórne dorównają jakością pierwotnym.

Różnica między tymi wynikami to w praktyce różnica między obecnym systemem a systemem z wyższą skutecznością zbiórki, lepszą infrastrukturą recyklingu i technologiami odzysku dostosowanymi do nowych strumieni odpadów.

Co to oznacza dla Polski i branży recyklingu?

Unijny akt o surowcach krytycznych (Critical Raw Materials Act) zakłada, że do 2030 roku recykling ma pokrywać co najmniej 25% rocznego zużycia surowców strategicznych w UE. Wyniki FutuRaM pokazują, że ten cel jest osiągalny, ale tylko wtedy, gdy zużyte baterie i elektroodpady trafią do legalnego, kontrolowanego obiegu, a nie do odpadów zmieszanych lub szarej strefy.

Każda zebrana bateria i każde urządzenie przekazane do profesjonalnego przetwarzania to realny wkład w surowcowe bezpieczeństwo Europy. Wastes Service Group zajmuje się zbiórką, transportem i przekazywaniem do recyklingu baterii i elektroodpadów, wspierając odzysk surowców krytycznych. Skontaktuj się z nami, aby dowiedzieć się, jak możemy wesprzeć Twoją firmę.

FAQ

Czym jest miejska kopalnia (urban mining)?

To surowce zgromadzone w produktach i odpadach, np. w zużytej elektronice, bateriach czy pojazdach, które można odzyskać zamiast wydobywać je ze złóż naturalnych.

Ile surowców krytycznych Europa może odzyskać z odpadów?

Według raportu FutuRaM od 4,1 do 5,7 mln ton rocznie do 2050 roku, co odpowiada od 33% do 56% zapotrzebowania.

Ile litu można odzyskać z odpadów w Europie?

Do 2050 roku od 30 do 52 tys. ton rocznie, wobec znacznie mniej niż 1 tys. ton obecnie.

‍

Najnowsze wpisy