28/5/2026

Prawo do naprawy: jak dyrektywa UE zmieni rynek elektroodpadów

Prawo do naprawy przestało być wyłącznie hasłem z unijnych strategii. Dyrektywa (UE) 2024/1799 weszła w życie 30 lipca 2024 roku, a państwa członkowskie miały czas na jej wdrożenie do 31 lipca 2026 roku.

Zmiana dotyczy nie tylko producentów i serwisów. Wpłynie też na to, ile, kiedy i w jakim stanie sprzęt elektroniczny trafia do zbiórki i recyklingu.

Co wprowadza dyrektywa o prawie do naprawy?

Najważniejsze zmiany dla rynku sprzętu elektrycznego i elektronicznego to:

  • obowiązek naprawy po upływie gwarancji dla producentów wybranych kategorii produktów, m.in. pralek, zmywarek, suszarek, urządzeń chłodniczych, odkurzaczy, wyświetlaczy, serwerów, smartfonów i tabletów oraz baterii do lekkich środków transportu (np. e-rowerów),
  • przedłużenie odpowiedzialności sprzedawcy o 12 miesięcy, jeśli konsument w ramach reklamacji wybierze naprawę zamiast wymiany,
  • dostęp do części zamiennych i informacji o naprawie w rozsądnej cenie, przez okres wynikający z przepisów o ekoprojekcie (dla wielu kategorii od 7 do 10 lat),
  • zakaz utrudniania napraw, np. blokowania części od niezależnych dostawców lub odmowy naprawy tylko dlatego, że urządzenie było wcześniej serwisowane przez niezależny warsztat,
  • europejski formularz informacji o naprawie oraz europejska platforma internetowa ułatwiająca znalezienie serwisu.

Jak wygląda wdrożenie w Polsce?

Polska nie zdążyła z transpozycją w terminie. Projekt nowelizacji przepisów przygotował Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Przewiduje on m.in. kary od 500 do 20 000 zł za naruszenia, a w przypadku powtarzających się naruszeń do 40 000 zł. Firmy powinny przygotowywać się na nowe obowiązki już teraz, niezależnie od ostatecznego kształtu ustawy.

Co prawo do naprawy oznacza dla branży odpadowej?

Dłuższe życie urządzeń nie oznacza końca elektroodpadów. Oznacza natomiast zmianę ich struktury i nowe wyzwania dla całego łańcucha:

  • zmienia się strumień elektroodpadów: część urządzeń trafi do zbiórki później, a część najpierw do serwisu lub refurbishingu,
  • rośnie znaczenie logistyki części i komponentów, w tym odzysku części z urządzeń, których nie da się już naprawić,
  • rozwija się rynek ponownego użycia, który potrzebuje sprawnego rozdzielenia sprzętu do naprawy od sprzętu do recyklingu,
  • systemy zbiórki muszą się dostosować: sprzęt zebrany w sposób, który go nie niszczy, ma wyższą wartość dla ponownego użycia.

Jeden system odpowiedzialności za produkt

Prawo do naprawy nie działa w oderwaniu od innych regulacji. Razem z rozszerzoną odpowiedzialnością producenta (ROP), rozporządzeniem bateryjnym i aktem o surowcach krytycznych tworzy spójny system, w którym producent odpowiada za produkt od wprowadzenia na rynek aż do końca jego życia. Dla firm z sektora gospodarki odpadami to nie tylko nowe obowiązki, ale też nowa ekonomia przepływu sprzętu i surowców.

Wastes Service Group zajmuje się zbiórką i recyklingiem elektroodpadów oraz zużytych baterii, wspierając producentów i dystrybutorów w realizacji obowiązków wynikających z przepisów. Skontaktuj się z nami, aby przygotować swoją firmę na zmiany.

FAQ

Od kiedy obowiązuje prawo do naprawy w UE?

Dyrektywa (UE) 2024/1799 weszła w życie 30 lipca 2024 roku. Państwa członkowskie miały ją wdrożyć do 31 lipca 2026 roku.

Jakich urządzeń dotyczy prawo do naprawy?

M.in. pralek, zmywarek, suszarek, urządzeń chłodniczych, odkurzaczy, wyświetlaczy, serwerów, smartfonów, tabletów i baterii do e-rowerów i hulajnóg.

Czy prawo do naprawy zmniejszy ilość elektroodpadów?

W dłuższej perspektywie może ograniczyć ich przyrost, ale przede wszystkim zmieni ich strukturę i czas, w którym sprzęt trafia do zbiórki i recyklingu.

Najnowsze wpisy